Dr. Irmak ÜNVER

Dr. Irmak ÜNVER

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı
[email protected]

Çocuklarda Meningokok Aşılarının Önemi

07 Nisan 2021 - 11:07

Tüm dünyada etkisini gösteren COVID-19 pandemisi sonrası , diğer enfeksiyon hastalıkları ve bu hastalıklardan korunma yolları   önem kazanmıştır. çocukluk çağında  oldukça  hızlı ilerleyip  sakatlık,körlük,zeka geriliği,işitme kaybı ,uzuv  kaybı hatta ölüme sebep olan  en önemli hastalıklardan biri de menenjitlerdir.menenjit  enfeksiyonu  beyin ve sinir sistemini  saran zarın iltihabı demektir.Çocukluk çağında  menenjite neden olan birçok mikroorganizma vardır. Ancak  en sık menenjit  yapan  3 bakteriden  biri neiseria  menengitidis   dediğimiz  meningokok  mikrobudur.  Bebekler ve ilk 5 yaştaki çocuklar bağışıklık sistemlerinin gelişmemiş olması ve bakterinin ülkemizde küçük yaş grubunda daha sık görülmesi nedeniyle en önemli risk grubunu oluşturmakla birlikte, ergenlerde ikinci en sık görüldüğü dönemi oluşturur. Bu nedenle çocukluk çağında  meningokok hastalığından   korunmada en önemli  yöntem aşılamadır. Meningokok hastalığına yol açan tüm serogruplara karşı koruyucu tek bir aşı bulunmamaktadır.
Hastalığın bulaşmasında tek kaynak insandır. Meningokok  bakterisi, kişiden kişiye, temas ya da öksürme, hapşırma sırasında ağızdan yayılan hava veya damlacık yoluyla bulaşır Hastalık başlangıçta üşüme, titreme, ateş, halsizlik, burun  akıntısı, kas ağrıları, güçsüzlük, kusma ishal gibi semptomlarla ortaya çıkar. Bu bulgular hastalığa özgü olmadığı için  tanısı zor ve yanıltıcıdır, spesifik belirtiler ortaya çıktığında ise tedavi için geç kalınmış olabilir.

           

Meningokok mikrobunun A, B, C, Y, W135 şeklinde alt tipleri bulunmaktadır. Bu tiplerin coğrafya ve ülkelere göre dağılımı ve sıklığı farklılık göstermektedir. Bizim ülkemizde W135, B, A, Y tipleri enfeksiyona neden olmaktadır. Meningokok enfeksiyonunun A, C, Y, W135 tiplerine etkili dörtlü menenjit aşısı (Ticari isimleri Menactra, Nimenrix,Menveo ) 2005 yılında ABD’de ruhsatlı olarak uygulanmaya başlanmıştır. Yaklaşık 65 ülkede ruhsatlı bir aşıdır. Türkiye’de ise 2013 yılından beri uygulanmaktadır.
Bexsero ve Trumenba markasıyla 2 adet MenB aşısı bulunmakla birlikte ülkemizde yalnızca Bexsero ruhsat alarak kullanıma girmiştir.En son çıkan menenjit aşısı ise meningokok mikrobunun B tipine karşı etkili bir aşıdır (Ticari ismi Bexsero).Bizim ülkemizde Kasım 2018 tarihi itibari ile ruhsatlı olarak uygulanmaya başlanan aşı, aslında Dünya’da yeni bir aşı değildir. 2013 yılında ilk kez ABD’nde ruhsat almış,  klasik aşı yan etkileri dışında, ciddi bir yan etkisi görülmemiştir.

Men A, C, W135, Y alt tiplerini içeren aşılar:(menactra,menveo,nimenrix)
1.Menactra: Ülkemizde 9 aydan itibaren uygulanmaktadır.Kas içi  enjeksiyon şeklinde yapılır.
9-23 ay arasındaki çocuklarda 3 ay ara ile 2 doz,24 aydan sonra tek doz uygulanmaktadır
      9-23 AY :9.AY-12.AY  
      2-11 YAŞ : TEK DOZ          

 
2.Nimenrix: Ülkemizde 6 haftalıktan itibaren  kasiçi uygulanabilecek formu mevcuttur.Aşılamaya  6 aydan  önce başlanan bebeklerde  2 ay ara ile 2 doz, 12 aylıkken pekiştirme dozu olmak üzere toplam 3 doz  yapılır.Aşılamaya  6.aydan sonra başlanan bebeklerde  bir doz  ve 12 aylıkken  pekiştirme dozu  olmak üzere  toplam 2 doz  yapılır.Aşılamaya  1 yaştan sonra başlanan  bebeklerde  tek doz  yapılır.
                  2-6 AY:2,4  VE 12.AYDA
                  7 -12 AY: 7.AY,12.AYDA
                  13 AY:TEK DOZ


3.Menveo: Ülkemizde 2 ay ve sonrası kullanımı için onayı bulunmaktadır. Aşılamaya  6 aydan  önce başlanan bebeklerde  2 ay ara ile 3 doz, 12 aylıkken pekiştirme dozu olmak üzere toplam 4 doz  yapılır Aşılamaya  6.aydan sonra başlanan bebeklerde  bir doz  ve 12 aylıkken  pekiştirme dozu  olmak üzere  toplam 2 doz  yapılır.Aşılamaya  2 yaştan sonra başlanan  bebeklerde  tek doz  yapılır.
                  2-6 AY:2,4,6 VE 12.AYDA
                  7 -23 AY: 7.AY,12.AYDA
                  24 AYDA :TEK DOZ

Men B  alt tiplerini içeren aşı(Bexsero)

Bexsero: Ülkemizde  2. aydan itibaren uygulanabilir.6 ay öncesi başlanan aşılamada  2 ay ara ile  3 doz ve 12.ayda pekiştirme  dozu olmak üzere toplam  4 doz; 6-11 ay arası 2 ay ara ile  2 doz ve 12.ayda pekiştirme  dozu olmak üzere toplam  3 doz, 1 yaşından sonra 2 ay  ara ile  2 doz  ve son dozdan 1 yıl sonra pekiştirme dozu  olmak üzere toplam 3 doz, 24 ay ve sonrası çocuklar için ise 2 ay  ara ile toplam  2 doz olarak uygulanır.
                2-5 AY (3+1):2,4,6  VE 13.AY                         

                 6-11 AY(2+1):6,8  VE 13.AY

                 1-2 YAŞ(2+1):2 AY ARA İLE 2 DOZ  VE SON DOZDAN 1 YIL SONRA  1 DOZ

                 2 YAŞ ÜSTÜ : 2 AY ARA İLE 2 DOZ            

Bexsero aşısı ile beraber özel aşı şemasına uygun olarak diğer meningokok aşılarının yapılmasına da devam edilmelidir. Ayrıca bu aşıların hiç birinin diğer çocukluk çağı aşıları ile birlikte uygulanmasında sorun bulunmamaktadır.
Aşılanan kişilerin çoğunda ciddi yan etki ile karşılaşılmamaktadır.Aşı sonrası vücut genelinde hastalığa yol açacak düzeyde ciddi yan etki görülmesi beklenmese de, aşı uygulanan  bölgede kızarıklık,şişlik ve hassasiyet, yüksek ateş gibi  yan etkiler görülebilmektedir.Aşı  çeşitli durumlarda istenmeyen etkilere yol açabilir. Bu durumlarda bazı kişilerde aşının yapılması sakıncalı olabilir.  Daha önce meningokok  aşısına alerjik reaksiyon göstermiş  olanlar,aşının içinde bulunan  herhangi bir maddeye allerjisi  olanlara   hekim kontrolü ve onayı olmadan aşı uygulanmamalıdır:
Sonuç olarak, meningokok hastalıkları bulaşma durumunda önemli sekel bırakır ve ölüme neden olabilir. Enfeksiyona karşı koruma amaçlı aşılar ülkemizde de mevcuttur ve güvenle kullanılabilir.

YORUMLAR

  • 0 Yorum